Maślaki

Maślak żółtawy to również grzyb objęty w naszym kraju ochroną. Czerwona lista roślin i grzybów Polski zakwalifikowała go jako gatunek wymierający. Niestety, jego szanse na przetrwanie oceniane są jako zerowe – tym bardziej, że nie da się wyeliminować czynników przyczyniających się do takiego właśnie stanu rzeczy. Jest to przedstawiciel rodziny borowikowatych. Jest grzybem jadalnym. Bywa niekiedy mylony z maślakiem żółtym. Jeżeli chodzi o środowisko występowania, to upodobała sobie w szczególności kwaśne torfowiska. Znakomicie czuje się pod takimi drzewami jak modrzewie oraz sosny zwyczajne, ponadto spotkać go można także w kosodrzewinie. Jego kapelusz jest gładki i śliski – pokrywa go śluz. Odznacza się żółtopomarańczową barwą. Jego średnica mieści się w granicach pomiędzy czterema centymetrami a piętnastoma. Trzon natomiast odznacza się maczugowatym albo też cylindrycznym kształtem. Na górze zakończony jest pierścieniem. Maślak żółtawy nie posiada jakiegoś specjalnie wyrazistego zapachu.

Maślak trydencki to grzyb podlegający w Polsce ścisłej ochronie. Czerwona lista roślin i grzybów Polski zaliczyła go do gatunków wymierających – podobnie jak w wielu innych podobnych przypadkach, tak i tutaj gatunek ma w zasadzie zerowe szanse na przetrwania, ponieważ nie ma sposobu na wyeliminowanie czynników mu zagrażających. Jest to jadalny grzyb, aczkolwiek jego walory kulinarne w porównaniu z wieloma innymi maślakami są znacznie gorsze. Zdecydowanie najlepszy jest w wersji marynowanej, ale pod warunkiem, że zamarynowany zostanie z bardziej smacznymi od siebie grzybami. Jeżeli chodzi o wygląd zewnętrzny, to trzon tego grzyba osiąga wysokość od czterech do jedenastu centymetrów. Odznacza się cylindrycznym kształtem albo jest pękaty. Kapelusz z kolei posiada średnicę mieszczącą się w przedziale pomiędzy pięcioma a piętnastoma centymetrami. Maślak trydencki preferuje zdecydowanie wapienne gleby. Z drzew upodobał sobie towarzystwo wyłącznie modrzewi. Spotykany jest od lipca do października.

Maślak dęty to również grzyb w naszym kraju chroniony. Czerwona lista roślin i grzybów Polski sklasyfikowała go jako gatunek rzadki. Jest to przedstawiciel rodziny maślakowatych – wcześniej zaliczany był do rodziny borowikowatych. Jest grzybem co prawda jadalnym, aczkolwiek jego kulinarne walory oceniane są bardzo nisko. Najczęściej spotkać go można na obszarach górskich. Z drzew lubi towarzystwo tylko i wyłącznie modrzewi. Występuje w okresie pomiędzy miesiącami sierpniem oraz październikiem. Jeśli chodzi o jego zewnętrzny wygląd, to na wysokość jego trzon osiąga od sześciu centymetrów do dwunastu, na grubość natomiast maksymalnie do dwóch. Kapelusz z kolei ma średnicę wynoszącą od czterech do co najwyżej dwunastu centymetrów. Odznacza się cynamonowordzawą barwą. Trzon posiada taki sam kolor – z tym zastrzeżeniem, że jest to trochę jaśniejszy odcień. Na pierwszy rzut oka mocno nie wprawieni grzybiarze pomylić mogą maślaka dętego z bardzo popularnymi pieprznikami jadalnymi – czyli kurkami.

O podgrzybku pasożytniczym i gwiazdoszu brodawkowym

Odmian podgrzybków jest bardzo wiele. Jedną z nich jest podgrzybek pasożytniczy. W naszym kraju jest to grzyb podlegający ścisłej ochronie – Czerwona lista roślin i grzybów Polski zakwalifikowała go jako rzadki. Faktem jest, że na terenie naszego kraju spotkać go można zaledwie na około pięćdziesięciu stanowiskach. Jest to jadalny grzyb – bardzo często mylony jest z innym podgrzybkiem, a mianowicie z podgrzybkiem zajączkiem. Jest przedstawicielem rodziny borowikowatych. Jego kapelusz osiąga średnicę mieszczącą się w przedziale pomiędzy dwoma i pół centymetrami a siedmioma. Jego powierzchnia przypomina zamsz. Odznacza się kolorem szarooliwkowym albo brudnożółtym. Jest ponadto sucha. Trzon natomiast osiąga długość od trzech do maksymalnie siedmiu centymetrów, jeśli zaś chodzi o jego grubość, to dochodzić może ona do co najwyżej dwóch centymetrów. Podgrzybki pasożytnicze spotkać można w lasach w okresie pomiędzy miesiącami sierpniem a październikiem. Preferuje on zdecydowanie sosnowe bory.

Gwiazdosz brodawkowy to kolejny z przedstawicieli grzybów objętych w naszym kraju ochroną. Czerwona lista roślin i grzybów Polski zakwalifikowała go do gatunków będących w naszym kraju na wyginięciu. Naukowcy nie dają mu niestety większych szans na przetrwanie w warunkach naturalnych. Przynależy on do rodziny gwiazdoszowatych. Określany jest również mianem gwiazdosza wymionowatego. Jeżeli chodzi o jego wygląd zewnętrzny, to absolutnie nie kojarzy się on z grzybami w tradycyjnym rozumieniu tego słowa. Odznacz się bowiem gruszkowatym albo kulistym kształtem. Ponadto posiada także higroskopijne ramiona, co wśród gwiazdoszy jest generalnie rzecz biorąc rzadkością. Charakteryzują się one także i tym, że się zwijają, kiedy pogoda jest zbyt sucha. Bardzo często grzyb ten bywa mylony z gwiazdoszem kwiatuszkowym, ewentualnie z promieniakiem wilgociomierzem. Jeżeli natomiast chodzi o miejsca występowania, to grzyb ten preferuje ciepłe zarośla. Spotkać go można w okresie pomiędzy lipcem a sierpniem.

Borowik korzeniasty i królewski

Jednym z chronionych w naszym kraju grzybów jest borowik korzeniasty. Spotkanie go to w Polsce prawdziwa rzadkość, w związku z czym podlega ścisłej ochronie gatunkowej. Czerwona lista roślin i grzybów Polski zakwalifikowała go jako gatunek, któremu grozi wyginięcie. Generalnie rzecz biorąc, w największych ilościach w warunkach naturalnych borowiki korzeniaste spotkać można w południowej części kontynentu europejskiego. Jeżeli chodzi o biotop, to preferują one zdecydowanie lasy liściaste. Najlepiej czują się w sąsiedztwie takich drzew jak lipy, dęby oraz buki. Lubią dobrze nasłonecznione stanowiska. Grzyby te spotkać można pomiędzy miesiącami lipcem oraz październikiem. Nie są one trujące, ale też nie nadają się do jedzenia – wszystko przez gorycz, są niedobre. Jeżeli chodzi o wygląd zewnętrzny, ich trzony osiągają przeciętnie wysokość około trzynastu centymetrów. Kapelusze odznaczają się kolorem szarobeżowym, a jego średnica mieści się w przedziale pomiędzy ośmioma a trzydziestoma centymetrami.

Borowik królewski jest jednym z grzybów, które w naszym kraju podlegają ścisłej ochronie. Według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski jest to gatunek, któremu grozi u nas zagłada. Na terenie Polski borowika tego spotkać można wyłącznie w niektórych miejscach na Podkarpaciu oraz w Dolinie Roztoki (jest to Beskid Sądecki). Rośnie tylko w liściastych lasach. Preferuje stanowiska dobrze nasłonecznione oraz ciepłe. Najlepiej czuje się w sąsiedztwie takich grzybów jak graby, dęby oraz buki. Występuje od maja do września. Borowik królewski jest grzybem jadalnym i co więcej, bardzo smacznym – właśnie jego kulinarne walory przyczyniły się w głównym stopniu do wyniszczenia populacji. Trzon swoim wyglądem przypomina małą maczugę, a jego kolor jest cytrynowożółty przechodzący na dole w delikatną czerwień. Kapelusz osiąga średnicę mieszczącą się w przedziale pomiędzy szóstym centymetrem a piętnastym. Występuje w gamie kolorystycznej od bladoróżowej barwy począwszy, a na czerwonobrązowej skończywszy.

Inne gatunki chronione

Smardz wyniosły to grzyb objęty w naszym kraju ścisłą ochroną gatunkową. Jest to przedstawiciel rodziny smardzowatych. Jest to grzyb jadalny – co więcej, zaliczany jest do tych najsmaczniejszych. To właśnie jego walory smakowe stały się przyczyną wyniszczenia populacji, to grzyb zbierany przez ludzi od dawna. Trzeba także w tym miejscu dodać, że pomimo zakazów, smardze wyniosłe nadal są zbierane. Można je niekiedy pomylić z innymi smardzami, a mianowicie ze smardzem półwolnym albo jadalnym. Grzyb ten na wysokość osiąga od czterech do dwunastu centymetrów. Młode osobniki charakteryzują się szarobeżowym kolorem, który z czasem ciemnieje, aż do odcienia czerni. Wyjątkiem jest jedynie tron, którego kolor jest jasny – kremowy z odcieniem żółci. Smardza wyniosłego spotkać można zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych. Ponadto upodobał sobie również lasy łęgowe. Oprócz tego rośnie także w takich miejscach, jak stare ogrody czy też parki. Występuje w okresie pomiędzy miesiącami marcem a majem.

Szmaciak gałęzisty to również jeden z grzybów w naszym kraju chronionych. Ochroną został objęty w zasadzie niedawno – bo zaledwie przed pięcioma laty. Jest to grzyb jadalny i przy okazji bardzo smaczny (smakiem zbliżony do orzechów), chociaż wcale nie wygląda w taki sposób, jak się to wszystkim z grzybami kojarzy. Nie ma trzonka ani kapelusza. Odznacza się kształtem do złudzenia przypominającym kulę. Jego wysokość jest zróżnicowana i waha się od pięciu do dwudziestu centymetrów. Jeżeli chodzi natomiast o szerokość, to mieści się ona w przedziale pomiędzy sześcioma a trzydziestoma centymetrami. Waga szmaciaka gałęzistego dochodzić może nawet i do sześciu kilogramów, chociaż we Francji znaleziono absolutnego rekordzistę, który ważył niemalże dwadzieścia dziewięć kilogramów. W języku potocznym grzyb ten określany jest mianem między innymi leśnego kalafiora oraz koziej brody. Występuje wyłącznie w lasach iglastych. Spotkać go tam można w okresie pomiędzy miesiącami czerwcem oraz październikiem.

Ozorek dębowy to jeszcze jeden z przedstawicieli grzybów w naszym kraju chronionych. W Polsce spotkać go można w zasadzie sporadycznie. Oprócz tego w warunkach naturalnych rośnie także w wielu innych krajach europejskich, a ponadto także w Australii oraz w Ameryce Północnej. Jest to grzyb pasożytniczy. Występuje jako pojedyncze egzemplarze albo też w całych skupiskach – zawsze na żywych pniach dębowych. Młode osobniki posiadają kapelusze w kolorze jasnoróżowym, które w miarę upływu stają się coraz ciemniejsze, aż nabierają koloru bardzo głębokiej purpury wpadającej w brąz. Szerokość kapelusza mieści się w przedziale pomiędzy dziesięcioma centymetrami a dwudziestoma, natomiast jego grubość dochodzić musi do sześciu centymetrów. U młodych egzemplarzy miąższ jest bardzo miękki oraz wypełniony obficie sokiem o kolorze krwistym. Ciekawostką jest to, że substancje wydzielane przez te grzyby nadają dębom charakterystycznego zabarwienia, dzięki czemu drewno jest bardziej atrakcyjne w meblarstwie.