Berberys, czarny bez, dzika róża i głóg

71Berberys w lecznictwie naturalnym był już znany w dawnych czasach . W siedemnastym wieku lekarze angielscy stosowali owoce berberysu do leczenia dolegliwości wątrobowych. Berberys ma jagody zebrane w zwisające grona. Owoce berberysu mają kolor czerwony i zawierają dużo witaminy C. Niestety owoce berberysu nie nadają się do bezpośredniego spożycia gdyż jagody w stanie surowym są bardzo kwaśne ale można z nich sporządzać konfitury, marmolady, różnorodne nalewki na bazie alkoholu. Przetwory z berberysu szczególnie polecane są na poprawę apetytu, w stanach gorączkowych oraz mają działanie przyspieszające przemianę materii. Bez czarny można spotkać w lasach i w parkach. Kwitnie on w maju i czerwcu. Kwiaty bzu czarnego mają kolor biały natomiast owoce dojrzewają w sierpniu i wrześniu i mają kolor czarny. Zbiera się i przetwarza jedynie owoce w pełni dojrzałe gdyż niedojrzałe zawierają szkodliwy dla organizmu ludzkiego kwas pruski. W owocach znajduje się kwasy organiczne, witaminy C, PP oraz z grupy B. Sok z owoców bzu czarnego ma intensywny fioletowy kolor więc często stosowny jest jako naturalny barwnik do przetworów owocowych. Suszone owoce oraz kwiaty stosuje się w przypadku zapalenia dróg oddechowych. Sok z bzu ma działanie łagodzące migreny i nerwobóle. Powidła regulują przemianę materii gdyż mają działanie przeciwbiegunkowe.

Na polskich bezdrożach można spotkać około dwudziestu gatunków dzikich róż które mogą być wykorzystywane do celów leczniczych. Krzewy dzikiej róży kwitną w maju a ich owoce dojrzewają na przełomie września i października. Kwiaty i owoce pomocne są w przypadku niedoboru witaminy C, jeśli stosuje się dietę wrzodową, w przypadku osłabienia czynności przewodu pokarmowego, biegunkach oraz schorzeniach wątroby, nerek i dróg żółciowych. Jako ciekawostkę można podać że owoce dzikiej róży mają dziesięć razy więcej witaminy C niż cytryna. Najczęściej wykorzystywane są w przetwórstwie spożywczym do wyrobu win, dżemów, konfitur, soków a w farmaceutyce do wyrobu preparatów witaminowych oraz wzmacniających. W miąższu owocu dzikiej róży oprócz witaminy C znajduje się witamina K, B jeden, B dwa, PP oraz sole mineralne, cukry i kwasy organiczne. Z wysuszonych w temperaturze trzydziestu stopni Celsjusza płatków róż można przyrządzać herbatki lub przetwory. Owoce dzikiej róży zbiera się przed pierwszymi przymrozkami kiedy to mają intensywną czerwoną barwę. Kwiaty głogu można zobaczyć w maju i czerwcu. Kwiaty są miododajne i mają barwę białą lub różową. Owoce mają kolor intensywnie czerwony i zawierają dużo witaminy B jeden. Owoce mają gorzkawo – kwaśny smak. Można z nich przygotować soki, kompoty, galaretki, dżemy. Kwiaty i owoce służą do produkcji leków które są stosowane do leczenia chorób serca oraz niewydolności krążenia.

Rośliny dziko rosnące i ich owoce

11Owoce niektórych roślin dziko rosnących mają wiele cennych witamin, związków mineralnych, kwasów organicznych i pektyn które są bardzo cenne dla ludzkiego organizmu. Dzięki zawartym w nich substancjach immunostymulujących nasz organizm ma siłę do walki z mnóstwem chorób i to poważnych jak na przykład wirusowe zapalenie mózgu i wątroby, nowotworami i stwardnieniem rozsianym. Szczególnie polecane są owoce drzew o krzewów dziko rosnących daleko pozo siedliskami ludzkimi oraz drogami. Do takich najbardziej popularnych owoców można zaliczyć borówkę czarną zwaną inaczej jagodami lub czernicą. Ponieważ posiada substancje działające podobnie jak insulina zalecane są diabetykom. Działanie przeciwbiegunkowe mają owoce jagody ususzone a napar z owoców borówki czarnej stosuje się do płukania ust i gardła. W medycynie naturalnej liście borówki wykorzystywane są w leczeniu zapalenia miedniczek nerkowych oraz pęcherza moczowego. Liście borówki zbiera się w okresie od czerwca do września. Po zbiorach należy je suszyć w temperaturze czterdziestu stopni Celsjusza. Oprócz borówki czarnej mamy również borówkę czerwoną tak zwaną brusznicę której dojrzałe owoce mają kolor czerwony a smak gorzko – kwaśny. Ponieważ w owocach jest kwas benzoesowy więc przetwory oraz owoce tej borówki doskonale się przechowują. W medycynie naturalnej owoce oraz liście stosowane są w postaci ususzonej w przypadku leczenia zapalenia dróg moczowych i schorzeń przewodu pokarmowego.

Do takich roślin zaliczamy również znaną wszystkim jarzębinę. Jej krzewy kwitną w maju a owoce dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Owoce najlepiej zbierać w październiku, najlepiej po pierwszych przymrozkach. Owoce jarzębiny zawierają sporo cukrów, kwasów organicznych, pektyn, garbników, składników mineralnych i bardzo dużo karotenu. Owoce jarzębiny znalazły swe miejsce w produkcji dżemów i marmolad gdzie są wykorzystane w celu nadania tym przetworom charakterystycznego aromatu oraz barwy. Stosowane są również przy produkcji wódek i likierów, środków słodzących dla diabetyków. Owoce jarzębiny mają w sobie charakterystyczna goryczkę którą tracą w momencie gdy przemarzną więc aby się jej pozbyć można owoce po zbiorze umieścić w foliowej torebce a następnie włożyć do zamrażalnika lodówki na okres około jednego tygodnia lub owoce zblanszować. Nie należy spożywać świeżych owoców gdyż mają one w sobie szkodliwy kwas parasorbinowy który może spowodować nudności, wymioty i biegunkę. W medycynie naturalnej wykorzystuje się suszone kwiaty i owoce które są pomocne w przypadku zapalenia miedniczek nerkowych, piasku w nerkach i kolce nerkowej jak również w przypadku chorób woreczka żółciowego i schorzeniach wątroby. Kwiaty i owoce można suszyć w miejscach zacienionych i przewiewnych lub w suszarniach w temperaturze dwudziestu pięciu stopni Celsjusza.

Śliwa tarnina i żurawina

61Śliwa tarnina jest krzewem dość pospolitym na terenie całego kraju. Inne znane jej nazwy to tarnina, ciernie, tarń, tarka, wilżyła. Kwiaty tarniny mają kolor biały lub zielonobiały. Kwiaty i gałązki okryte są licznymi kolcami. Najczęściej można ja spotkać na nasłonecznionych zboczach, w lasach iglastych i liściastych. Kwiaty pojawiają się na roślinie w kwietniu a owoce w październiku. Owoce mają barwę ciemnogranatową z niebieskawym nalotem, mają kształt kulisty i są mało soczyste. Ponieważ znajdują się w nich znaczne ilości kwasów organicznych i garbników mają one kwaśny smak i są cierpkie. Owoców w stanie świeżym się nie spożywa gdyż są niejadalne ale można z nich przygotować przetwory. Odwary z owoców znalazły swe zastosowanie w przypadku przewlekłych biegunek, podrażnieniach dróg moczowych, zapaleniu błon śluzowych przewodu pokarmowego oraz nieżycie dróg rodnych. W kwiatach tarniny znajdują się flawonoidy, glikozydy, związki cukrowe oraz sole mineralne a w owocach dodatkowo garbniki, kwasy organiczne, glikozy, pektyny. Kwiaty tarniny są bardzo delikatne więc jeśli mamy zamiar je zerwać celem ususzenia należy to robic bardzo delikatnie aby ich nie zagnieść ale również należy uważać aby się przy tym nie pokolić o ciernie. Kwiaty zbieramy w słoneczny dzień i suszymy w ocienionym i przewiewnym miejscu.

Żurawina
Dzika żurawina rośnie w borach bagiennych i na torfowiskach. Najczęściej żurawinę w stanie dzikim można spotkać na obszarze Pomorza, na Pojezierzu Mazurskim oraz Podkarpaciu i Lubelszczyźnie. Jest to roślina o szczególnych właściwościach ale w dalszym ciągu jest nie doceniana. Ma cierpko – słodki smak. Jest to wiecznie zielona krzewinka o drobnych czerwonych owocach które są bogate w witaminy i kwasy organiczne. Owoce żurawiny mogą być wykorzystywane do produkcji konfitur, dżemów, soków i nalewek. Według badań przeprowadzonych w połowie ubiegłego wieku stwierdzono, że sok z żurawiny ma pozytywne działanie na układ moczowy i jest skutecznym lekiem w walce z wszelkimi jego niedomaganiami. Żurawina dojrzewa we wrześniu a jej czerwone owoce są bardzo bogate w kwasy organiczne, pektyny i witaminę C. Owoce sa odporne na mróz dzięki czemu możemy je podziwiać aż do wiosny na krzaczkach. Sok żurawinowy skutecznie obniża ciśnienie oraz jest bardzo pomocny w przypadku przeziębień. Na naszych straganach jesienią można spotkać owoce żurawiny błotnej które można przetwarzać na różne sposoby ale jednak najbardziej wartościowy jest sok ze świeżo wyciśniętych owoców. Owoce żurawiny doskonale nadają się do mrożenia i przechowywania w tym stanie przez kilka miesięcy. Najbardziej znanym przetworem z żurawiny jest tak zwana żurawina do mięsa.