Owoce leśne

31Jeżyny i maliny leśne najczęściej można spotkać na obrzeżach lasów, pól i łąk. Owoce jeżyny mają barwę popielato – niebieską albo czarną gdy są w pełni dojrzałe. W owocach jest dużo soli fosforu, żelaza, magnezu, wapnia oraz miedzi. Można je spożywać na surowo lub przetwarzać na wina, soki, kompoty, galaretki, marmolady i mrożonki. Owoce jeżyny pomocne są w przemianie materii, mają działanie wykrztuśne oraz moczopędne. Jeżynowy sok pomocny jest w stanach podgorączkowych a ich liście są częstym składnikiem mieszanek herbat. Ususzone liście jeżyny oraz owoce w medycynie naturalnej wykorzystywane są w przypadku biegunek i nieżycie żołądka. Jeśli mamy zamiar sami zbierać jeżynowe liście należy to robić zawsze przed kwitnieniem rośliny i należy je suszyć w zacienionym i przewiewnym miejscu. Owoce maliny leśnej zbiera się w lipcu i sierpniu. Są one bardzo smaczne i aromatyczne. Z wyglądu są takie same jak te sadzone w ogrodzie ale są znacznie mniejsze. Owoce maliny leśnej są bardzo cennym surowcem w przetwórstwie spożywczym. W owocach maliny znajduje się dużo cukrów, kwasy organiczne, pektyny, składniki mineralne miedzy innymi sole żelaza oraz witaminy z grupy B. W lecznictwie znalazły swe miejsce owoce suszone malin które stosuje się jako środek napotny a z liści przygotowuje się odwary pomocne w przypadku przewlekłych biegunek, krwawień zewnętrznych oraz w przypadku schorzeń jamy ustnej, gardła, krtani oraz dolegliwościach skóry.

Owoce poziomki ogrodowej są znane przez większość z nas ale owoce poziomki leśnej są bardziej od nich aromatyczne. Najsmaczniejsze są zaraz po zerwaniu z krzaczka. Jeśli mamy zamiar je przetwarzać to musimy się przygotować na to że owoce mogą stwardnieć, zmienić kolor na brązowy a niekiedy nawet zgorzknieć. Owoce poziomki leśnej sa również doskonałym owocem z którego można przygotować maseczkę dla każdego rodzaju cery. Pigwy są owocami bardzo bogatymi w witaminę C. Owoce mają barwę żółtą, są bardzo aromatyczne, z wyglądu podobne do jabłek lecz są mało soczyste a ich skórka i miąższ sa twarde przez co owoce nadają się jedynie do przetworzenia. W stanie surowym są bardzo niedobre. W owocach pigwy jest dużo pektyn więc doskonale nadają się one do przetwórstwa na galaretki, kompoty, marmolady, konfitury oraz można z nich wytwarzać ocukrzone owoce kandyzowane. Rokitnik czyli tak zwany dziki rozmaryn kwitnie w kwietniu albo maju. Kwiaty rokitnika mają barwę żółtą a jego owoce mają owalny kształt wielkości ziarnka grochu dojrzewające na przełomie września i października. Owoce rokitnika mają barwę pomarańczową. Owoce tej rośliny w stanie surowym nie nadają się do spożycia ale są doskonałe jeśli je przesypiemy cukrem i poczekamy aż puszczą sok. Witamina C zawarta w owocach rokitnika należy do bardzo trwałych.

Rośliny dziko rosnące i ich owoce

11Owoce niektórych roślin dziko rosnących mają wiele cennych witamin, związków mineralnych, kwasów organicznych i pektyn które są bardzo cenne dla ludzkiego organizmu. Dzięki zawartym w nich substancjach immunostymulujących nasz organizm ma siłę do walki z mnóstwem chorób i to poważnych jak na przykład wirusowe zapalenie mózgu i wątroby, nowotworami i stwardnieniem rozsianym. Szczególnie polecane są owoce drzew o krzewów dziko rosnących daleko pozo siedliskami ludzkimi oraz drogami. Do takich najbardziej popularnych owoców można zaliczyć borówkę czarną zwaną inaczej jagodami lub czernicą. Ponieważ posiada substancje działające podobnie jak insulina zalecane są diabetykom. Działanie przeciwbiegunkowe mają owoce jagody ususzone a napar z owoców borówki czarnej stosuje się do płukania ust i gardła. W medycynie naturalnej liście borówki wykorzystywane są w leczeniu zapalenia miedniczek nerkowych oraz pęcherza moczowego. Liście borówki zbiera się w okresie od czerwca do września. Po zbiorach należy je suszyć w temperaturze czterdziestu stopni Celsjusza. Oprócz borówki czarnej mamy również borówkę czerwoną tak zwaną brusznicę której dojrzałe owoce mają kolor czerwony a smak gorzko – kwaśny. Ponieważ w owocach jest kwas benzoesowy więc przetwory oraz owoce tej borówki doskonale się przechowują. W medycynie naturalnej owoce oraz liście stosowane są w postaci ususzonej w przypadku leczenia zapalenia dróg moczowych i schorzeń przewodu pokarmowego.

Do takich roślin zaliczamy również znaną wszystkim jarzębinę. Jej krzewy kwitną w maju a owoce dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Owoce najlepiej zbierać w październiku, najlepiej po pierwszych przymrozkach. Owoce jarzębiny zawierają sporo cukrów, kwasów organicznych, pektyn, garbników, składników mineralnych i bardzo dużo karotenu. Owoce jarzębiny znalazły swe miejsce w produkcji dżemów i marmolad gdzie są wykorzystane w celu nadania tym przetworom charakterystycznego aromatu oraz barwy. Stosowane są również przy produkcji wódek i likierów, środków słodzących dla diabetyków. Owoce jarzębiny mają w sobie charakterystyczna goryczkę którą tracą w momencie gdy przemarzną więc aby się jej pozbyć można owoce po zbiorze umieścić w foliowej torebce a następnie włożyć do zamrażalnika lodówki na okres około jednego tygodnia lub owoce zblanszować. Nie należy spożywać świeżych owoców gdyż mają one w sobie szkodliwy kwas parasorbinowy który może spowodować nudności, wymioty i biegunkę. W medycynie naturalnej wykorzystuje się suszone kwiaty i owoce które są pomocne w przypadku zapalenia miedniczek nerkowych, piasku w nerkach i kolce nerkowej jak również w przypadku chorób woreczka żółciowego i schorzeniach wątroby. Kwiaty i owoce można suszyć w miejscach zacienionych i przewiewnych lub w suszarniach w temperaturze dwudziestu pięciu stopni Celsjusza.

Lima i mandarynka – znane nam cytrusy

Lima to jedna z bardziej znanych przedstawicielek roślin cytrusowych. Zaliczana jest do rodziny rutowatych. Doskonale znana jest pod kilkoma innymi nazwami, takimi jak dla przykładu limeta albo limonka. Jej ojczyzną jest kontynent azjatycki, a mówiąc precyzyjniej – jego południowo-wschodnia część. Może występować zarówno jako krzew, jak też i niezbyt duże drzewo. Na wysokość dorosły egzemplarz osiąga przeciętnie około pięciu metrów. Jego gałęzie są wyposażone w kolce – są one bardzo ostre. Liście posiadają delikatnie ząbkowane brzegi, natomiast na długość dorastają do około dziewięciu centymetrów. Efektem roztarcia ich w palcach jest bardzo przyjemny aromat. Owoce natomiast odznaczają się delikatnie jajowatym kształtem. Zarówno ich skórka, jak i miąższ odznaczają się charakterystyczną, intensywnie zieloną barwą. Miąższ w smaku jest aromatyczny, a także niesamowicie kwaśny, w związku z czym owoc jako taki do jedzenia się nie nadaje. Wykorzystywany jest natomiast jako dodatek choćby do napojów.

Mandarynka to doskonale wszystkim znana roślina cytrusowa. Jest ona przedstawicielką rodziny rutowatych. W stanie dzikim spotkać ją można na kontynencie azjatyckim. Generalnie rzecz biorąc, jej ojczyzną jest Azja Południowa. Może występować zarówno pod postacią krzewu, jak też i niezbyt dużego drzewa. Na wysokość osiąga przeciętnie około ośmiu metrów. Jej liście mają piękny, zielony kolor, a także są wyraźnie zaostrzone, jeśli chodzi o kształt. Owocem tej rośliny jest jagoda – potocznie nazywa się on mandarynką. Osiąga średnicę wynoszącą przeciętnie około siedmiu centymetrów. Posiada dość cienką skórkę, dzięki czemu nie ma najmniejszych problemów z obraniem go z niej. Mandarynki różnią się od siebie smakami – wszystko zależy od tego, na jaką dokładnie odmianę się trafi. A zatem jedne są bardzo słodkie, inne natomiast odznaczają się lekko kwaskowatym smakiem. W każdym przypadku wydzielają bardzo przyjemny aromat – ale tyczy się to jedynie hodowlanych odmian, te dzikie nie są bowiem smaczne.

Cytrusy, które spotykamy na codzień

Cytryna zwyczajna jest doskonale wszystkim znaną rośliną cytrusową. Jest ona przedstawicielką rodziny rutowatych. Jej ojczyzną są Chiny, jednakże obecnie nie występuje tam ani w dziki stanie, ani też nie jest w tym kraju hodowana. W jaki sposób roślina ta trafiła na kontynent europejski, tego nie wiadomo – bardzo często można się spotkać z informacjami, iż miało to miejsce w jedenastym stuleciu, a stało się to dzięki Arabom. Cytryna zwyczajna jest drzewem, które na wysokość osiąga przeciętnie około pięciu metrów, ale czasem zdarza się tak, że dorasta nawet do dziesięciu. Większość spośród jej odmian posiada na gałęziach kolce. Kwiaty tej rośliny są bardzo ładne, a ponadto niesamowicie przyjemnie pachną. Jej owocami są natomiast jagody, które w języku potocznym określa się mianem cytryn. Same jako takie do jedzenia się nie nadają, bo są kwaśne, ale znajdują zastosowanie w charakterze dodatków do różnych potraw i napojów – większość z nas nie potrafi sobie wyobrazić herbaty bez plasterka cytryny.

Grejpfrut to kolejny znany przedstawiciel cytrusów. Należy on do rodziny rutowatych i zaliczany jest przy okazji do grona roślin wiecznie zielonych. Jest to krzyżówka dwóch odmian pomarańczy, a mianowicie chińskiej oraz olbrzymiej. Na dzień dzisiejszy stan jest taki, że jest ona uprawiana w bardzo wielu miejscach na świecie – przede wszystkim w strefie podzwrotnikowej, albowiem właśnie tam występują ku temu najlepsze warunki klimatyczne. Z jednego hektara uzyskuje się około trzystu ton owoców. Grejpfrut jest drzewem. Przeciętnie osiąga wysokość wynoszącą około piętnastu metrów. Jego kwiaty charakteryzują się tym, że są duże, a koloru są białego. Owocem jest natomiast jagoda nazywana powszechnie po prostu grejpfrutem. Owoc jest dość duży i ma kulisty kształt. Jego miąższ jest słodko-kwaśny, wyczuwalna jest w nim też charakterystyczna gorycz. Dla niektórych osób owoc zjadliwy jest dopiero po uprzednim posłodzeniu go, nie mniej jednak wszystko zależy od tego, na jaką dokładnie odmianę się trafi.

Śliwa tarnina i żurawina

61Śliwa tarnina jest krzewem dość pospolitym na terenie całego kraju. Inne znane jej nazwy to tarnina, ciernie, tarń, tarka, wilżyła. Kwiaty tarniny mają kolor biały lub zielonobiały. Kwiaty i gałązki okryte są licznymi kolcami. Najczęściej można ja spotkać na nasłonecznionych zboczach, w lasach iglastych i liściastych. Kwiaty pojawiają się na roślinie w kwietniu a owoce w październiku. Owoce mają barwę ciemnogranatową z niebieskawym nalotem, mają kształt kulisty i są mało soczyste. Ponieważ znajdują się w nich znaczne ilości kwasów organicznych i garbników mają one kwaśny smak i są cierpkie. Owoców w stanie świeżym się nie spożywa gdyż są niejadalne ale można z nich przygotować przetwory. Odwary z owoców znalazły swe zastosowanie w przypadku przewlekłych biegunek, podrażnieniach dróg moczowych, zapaleniu błon śluzowych przewodu pokarmowego oraz nieżycie dróg rodnych. W kwiatach tarniny znajdują się flawonoidy, glikozydy, związki cukrowe oraz sole mineralne a w owocach dodatkowo garbniki, kwasy organiczne, glikozy, pektyny. Kwiaty tarniny są bardzo delikatne więc jeśli mamy zamiar je zerwać celem ususzenia należy to robic bardzo delikatnie aby ich nie zagnieść ale również należy uważać aby się przy tym nie pokolić o ciernie. Kwiaty zbieramy w słoneczny dzień i suszymy w ocienionym i przewiewnym miejscu.

Żurawina
Dzika żurawina rośnie w borach bagiennych i na torfowiskach. Najczęściej żurawinę w stanie dzikim można spotkać na obszarze Pomorza, na Pojezierzu Mazurskim oraz Podkarpaciu i Lubelszczyźnie. Jest to roślina o szczególnych właściwościach ale w dalszym ciągu jest nie doceniana. Ma cierpko – słodki smak. Jest to wiecznie zielona krzewinka o drobnych czerwonych owocach które są bogate w witaminy i kwasy organiczne. Owoce żurawiny mogą być wykorzystywane do produkcji konfitur, dżemów, soków i nalewek. Według badań przeprowadzonych w połowie ubiegłego wieku stwierdzono, że sok z żurawiny ma pozytywne działanie na układ moczowy i jest skutecznym lekiem w walce z wszelkimi jego niedomaganiami. Żurawina dojrzewa we wrześniu a jej czerwone owoce są bardzo bogate w kwasy organiczne, pektyny i witaminę C. Owoce sa odporne na mróz dzięki czemu możemy je podziwiać aż do wiosny na krzaczkach. Sok żurawinowy skutecznie obniża ciśnienie oraz jest bardzo pomocny w przypadku przeziębień. Na naszych straganach jesienią można spotkać owoce żurawiny błotnej które można przetwarzać na różne sposoby ale jednak najbardziej wartościowy jest sok ze świeżo wyciśniętych owoców. Owoce żurawiny doskonale nadają się do mrożenia i przechowywania w tym stanie przez kilka miesięcy. Najbardziej znanym przetworem z żurawiny jest tak zwana żurawina do mięsa.